Ευρωζώνη: ένα προσχεδιασμένο έγκλημα

Το τελευταίο διάστημα βλέπουν το φως της δημοσιότητας διάφορες ιστορίες από την εποχή που σχεδίαζαν την ευρωζώνη. Ας δούμε μερικές από αυτές, καθώς και την αποκαλυπτική κριτική του Ιταλού ακαδημαϊκού Alberto Bagnai στη μελέτη «One market, one moneyAn evaluation of the potential benefits and costs of forming an economic and monetary union» που είχε γίνει κατά παραγγελία της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 1990.

Οι αποκαλύψεις αυτές για τις απώτερες επιδιώξεις του σκληρού πυρήνα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου (με πρωτεργάτες το γερμανικό και γαλλικό κεφάλαιο), σε συνδυασμό με τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά τον περιορισμό στην κινητικότητα των εργαζομένων, νομίζω ότι δίνουν μία ξεκάθαρη εικόνα για το ποιες ήταν και είναι οι πραγματικές προθέσεις για τους εργαζομένους της Ευρωζώνης και ακόμα περισσότερο για τους εργαζομένους της περιφέρειας, που μαστίζεται τώρα από την κρίση.

—————————–

1. Ο Francois στον δρόμο του Francois; – του Γ. Βαρουφάκη

Ήταν Φεβρουάριος του 1993. Σε ένα μικρό γραφείο συνεδριάσεων στις Βρυξέλλες, τρεις άντρες συσκέπτονταν. Οι δύο από αυτούς βρισκόντουσαν στο επίκεντρο ενός νέου μεγαλοεπίβολου πολιτικο-οικονομικού σχεδίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση που σήμερα δοκιμάζεται τόσο σκληρά: ήταν ο Πρόεδρος της Γαλλίας Francois Mitterrand και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jacques Delors. Ο τρίτος ήταν σύμβουλος του τελευταίου και παραβρισκόταν επειδή ήταν ο εμπνευστής της ιδέας που ο Delors θα προσπαθούσε να πείσει τον γάλλο Πρόεδρο να ενστερνιστεί.

Ποια ιδέα; Την ιδέα ότι, για να εδραιωθεί σωστά η νομισματική ένωση που ετοίμαζαν τότε ο γάλλος Πρόεδρος με τον γερμανό Καγκελάριο Helmut Kohl, ήταν απαραίτητη η δημιουργία ενός κοινού ομολόγου που θα χρηματοδοτούσε κυρίως επενδυτικές ροές χωρίς τις οποίες η απόκλιση των οικονομιών (που θα κλείδωναν τα νομίσματά τους μέσω του κοινού νομίσματος) θα ήταν αναπόφευκτη. Αυτή η πρόταση είχε πάρει την μορφή Green Paper που είχε ετοιμάσει ο σύμβουλος του Delors και το οποίο προσπαθούσαν, σύμβουλος και Πρόεδρος της Επιτροπής, να πείσουν τον Francois Mitterrand να ασπαστεί. Η θεμελιώδης ιδέα ήταν να εκδοθούν ευρωομόλογα που θα χρηματοδοτούν επενδυτικά έργα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) με διπλό στόχο (α) την δημιουργία ισχυρού κοινού ομολόγου το οποίο θα προσέλκυε επενδύσεις στην Ευρώπη από τον υπόλοιπο κόσμο και (β) την σύγκλιση των οικονομιών (κέντρου και περιφέρειας) της ευρωζώνης.

Ο Jacques Delors ανέπτυσσε την πρόταση για περίπου 40 λεπτά, δίνοντας τον καλύτερο εαυτό του. Ο Francois Mitterrand άκουγε προσεκτικά. Όταν ο Delors τελείωσε, έπεσε σιωπή στο δωμάτιο καθώς ο γάλλος Πρόεδρος σκεφτόταν για 5 ολόκληρα λεπτά πριν απαντήσει. Όταν ήρθε η ώρα να μιλήσει, κοίταξε το ταβάνι και είπε: «Jacques, έχεις απόλυτο δίκιο. Όμως δεν υπάρχει πιθανότητα να προωθήσω αυτήν την πρότασή σου. Ο Helmut κι εγώ απλά δεν διαθέτουμε την πολιτική ισχύ να την περάσουμε. Προς το παρόν, απλά να δέσουμε τις οικονομίες μας με ένα κοινό νόμισμα μπορούμε – και αυτό θα κάνουμε. Όταν όμως μετά από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια θα έρθει μια μεγάλη Κρίση, τότε οι διάδοχοί μας θα βρεθούν μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα: Είτε να κάνουν πράξη αυτό που προτείνεις, είτε να αφήσουν το κοινό νόμισμα να καταρρεύσει.»

——————————————-

2. «Η ΕΚΤ προκάλεσε την ελληνική κρίση με στόχο την πολιτική ενοποίηση της ΕΕ» – Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

[…] Αν κοιτάξουμε τι έκανε η ΕΚΤ, η εικόνα που προκύπτει είναι ασυνήθιστη. Μόλις ιδρύθηκε ως η κεντρική τράπεζα της ζώνης του ευρώ, ακολούθησε την εξής πολιτική. Κατ’ αρχήν έκλεισε τελείως τη «βρύση» των δανείων στη Γερμανία – η πιστωτική επέκταση των τραπεζών πήγε από περίπου 10% σχεδόν αμέσως στο μηδέν, και έχει παραμείνει γύρω στο μηδέν έκτοτε. Αυτό εξηγεί γιατί η γερμανική οικονομία είχε πολύ χαμηλή ανάπτυξη από τότε που ιδρύθηκε η ΕΚΤ. Την ίδια στιγμή, η ΕΚΤ δημιούργησε τεράστια πιστωτική επέκταση στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και, μόλις μπήκε και αυτή στο ευρώ [EUR=X], στην Ελλάδα,. Η πιστωτική επέκταση των τραπεζών έχει υπάρξει διψήφια, σε μερικές χώρες στα επίπεδα του 20 με 30% σε ετήσια βάση. […]

[…] Βρίσκομαι αυτή τη στιγμή σε ένα συνέδριο στο Λονδίνο. Παρών είναι και ένας από τους συγγραφείς της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Πρόκειται για τον κ. Ζακ Αταλί (σ.σ. είχε τελέσει σύμβουλος του πρώην προέδρου Φρανσουά Μιτεράν) ο οποίος ανέφερε κάποια αξιοσημείωτα πράγματα σχετικά με το ερώτημά σας. Όταν συντάσσαμε την συνθήκη του Μάαστριχτ, είπε ο ίδιος, γνωρίζαμε ότι το ευρώ θα περνούσε κρίση, γνωρίζαμε ότι το σύστημα δεν θα λειτουργούσε χωρίς τη δημιουργία ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών, δεν θα λειτουργούσε ποτέ, όπως είπε. Γνωρίζαμε ότι πρέπει να περάσουμε από μία κρίση ώστε να ιδρύσουμε ευρωπαϊκό υπουργείο οικονομικών. Αυτό λοιπόν το οποίο παρακολουθούμε τώρα είναι πραγματικά αξιοσημείωτο και έχει να κάνει πολύ λιγότερο με την Ελλάδα απ’ ό,τι νομίζει ο κόσμος. Έχει να κάνει πολύ περισσότερο με το σχέδιο της Ευρώπης, και όταν λέω Ευρώπη εννοώ εδώ τις Βρυξέλλες και τους τεχνοκράτες της ΕΚΤ, να δημιουργήσουν ένα νέο κράτος, μιλάμε για μία ιστορική στιγμή που αφορά στη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης. […]

———————————

3. Το «προπατορικό αμάρτημα» του ευρώ: Ιταλία – Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών

“Ένα ασθενικό μωρό που γεννήθηκε πρόωρα». Αυτό ήταν το ευρώ, σύμφωνα με την εκτίμηση που διατύπωνε τη στιγμή της υιοθέτησης του κοινού νομίσματος ο τότε αρχηγός της Σοσιαλδημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Γερμανία (και μετέπειτα καγκελάριος) Gerhard Schroeder. Τις απόψεις του φαίνεται πως συμμερίζονταν αρκετοί υψηλόβαθμοι γραφειοκράτες του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, οι οποίοι έδιναν μάχη, ώστε να μην περιληφθεί στη νομισματική ενοποίηση η Ιταλία. Τα ονόματά τους, μία δεκαετία μετά, τα γνώριζε όλη η Ευρώπη, εφόσον πρόκειται για ανθρώπους όπως ο Juergen Stark (μετέπειτα επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ) ή ο Klaus Regling (νυν επικεφαλής του EFSF). Όμως τους καταδιώκει ακόμη η ήττα τους τη δεκαετία του ’90, όταν με καθαρά πολιτικά κριτήρια η καγκελαρία παραμέρισε τις αντιρρήσεις τους ως προς την Ιταλία – ενώ λίγο αργότερα επρόκειτο να επαναλάβει το λάθος, ανάβοντας το «πράσινο φως» για την εισδοχή στην ΟΝΕ της ακόμη πιο προβληματικής Ελλάδας.

Αυτή είναι η εικόνα που προκύπτει από τα εκατοντάδων σελίδων εμπιστευτικά έγγραφα της περιόδου 1994-1998 (αναφορές της γερμανικής πρεσβείας στη Ρώμη, εσωτερικές σημειώσεις της καγκελαρίας, χειρόγραφα πρακτικά συναντήσεων κ.ο.κ.) τα οποία το περιοδικό Spiegel ζήτησε (και η γερμανική κυβέρνηση ασμένως παραχώρησε) για δημοσίευση. […]

[…]Ένας λόγος για τον οποίο η Γερμανία δίσταζε να προβάλλει αντιρρήσεις ήταν η προβληματική κατάσταση των δικών της δημόσιων οικονομικών, καθώς το χρέος υπερέβαινε τα όρια του Μάαστριχτ και, το χειρότερο, κινούνταν ανοδικά από το 1994 και μετά. Όμως η Κομισιόν εξάντλησε την κατανόησή της γνωμοδοτώντας ότι αν δεν είχε επισυμβεί η επανένωση των Γερμανιών το γερμανικό δημόσιο χρέος θα περιοριζόταν στο 45% του ΑΕΠ… […]

—————————

4. Με την Ιταλία στο ευρώ, εξυπηρετούσαμε τη Γερμανία – Το Περγάδι

Σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Fatto Quotidiano,ο πρώην υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Πρόντι εξομολογείται ότι  Η είσοδος της Ιταλίας στο ευρώ σχεδιάστηκε από τη Γερμανία για να αποδυναμώσει το ευρώ  και  για να μη μειωθούν οι εξαγωγές της, αλλά αντίθετα  να αυξηθούν. Ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι σε συνέντευξη του στο ιταλικό κανάλι La7– έστω και έμμεσα και με ένα παράδοξο ενθουσιασμό – επιβεβαίωσε αυτή την ανασύνθεση των γεγονότων. […]

———————–

5. One (labour) market, one money – Μία αγορά εργασίας, ένα νόμισμα – Το Περγάδι

Του Alberto Bagnai

 Οι τρεις σωματοφύλακες
Τον Οκτώβριο του 1990 στο Ευρωπαϊκή Οικονομία (European Economy), το περιοδικό της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημοσιεύτηκε  μία μελέτη με το χαρακτηριστικό τίτλο: Μία αγορά, ένα νόμισμα (One market,one money), και τον επεξηγηματικό υπότιτλο: Δυνητικά  ωφέλη και  κόστοι οικοδόμησης  μιας οικονομικής και νομισματικής ένωσης (An evaluation of the potential benefits and costs of forming an economic and monetary union). Η σύνταξη της μελέτης ανατέθηκε, που σημαίνει επί πληρωμή, από την Επιτροπή σε οικονομολόγους. Αξίζει τον κόπο να τους αναφέρω, γιατί, αντίθετα με ότι συμβαίνει  με τα εθνικά νομίσματα, οι συντάκτες αυτής της όμορφης μελέτης κυκλοφορούν ακόμα: συντονιστής ήταν ο Michael Emerson (Διευθυντής οικονομικής αξιολόγησης των πολιτικών της ΕΕ) και βασικοί συγγραφείς οι Pisany Ferry και Jean-Daniel Gros (σύμβουλοι), και σε πιο χαμηλό επίπεδο, πολλοί άλλοι μικρότερου βεληνεκούς (ολλανδοί, άγγλοι, γερμανοί, γάλλοι, βέλγοι).

Η απόφαση να ξεκινήσει η διαδικασία που θα κατέληγε στο ευρώ είχε ήδη, σε μεγάλο βαθμό παρθεί (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου, τον Απρίλιο  του 1990), αλλά, για λόγους, εθιμοτυπικούς, έπρεπε να υπάρχει και  μια «επιστημονική» μελέτη που να «αποδεικνύει»  ότι  ήταν μια καλή ιδέα. Ζούμε σε μια οικονομία της αγοράς που σημαίνει ότι αν πληρώσεις, θάχεις τη  σωστή μελέτη. Γιατί, όπως καταλαβαίνετε πολύ καλά, οι συγγραφείς, εμπνευσμένοι από τα χρήματα που είχαν  λάβει, δεν θα μπορούσαν παρά να καταλήξουν, όπως και κατέληξαν, στο συμπέρασμα ότι η » Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) θα φέρει καταπληκτικά αποτελέσματα. Ο γάιδαρος, ξέρετε, κάθεται εκεί που τον δένει  το αφεντικό του. Νομίζω ότι είναι στοιχειώδης  κανόνας  καλής συμπεριφοράς.

Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται. Και εδώ, ο υπότιτλος, αντί να αναφέρεται σε κόστη και οφέλη (όπως στη στάνταρντ ακολουθούμενη μέθοδο: ανάλυση κόστους-οφέλους,costs-benefits analysis) αναφέρεται στα οφέλη (πρώτα) και στο κόστος (μετά). Λεπτομέρειες; Ίσως… Εν τω μεταξύ, αν αναζητήσετε στο Google «κόστη  και οφέλη» είναι σχεδόν οκτώ εκατομμύρια σελίδες. Εάν όμως κάνετε μια αναζήτηση για «οφέλη και κόστη» είναι το  ένα τέταρτο περίπου. Μια επιλογή κάπως «αντισυμβατική», να προηγηθούν  τα οφέλη.

Σκεφτείτε! Σύμφωνα με τους συντάκτες αυτής της μελέτης με τη νομισματική ενοποίηση θα εξοικονομούνταν  το 0,4% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ από τα κόστη συναλλαγών! Που τότε  ήταν γύρω στα 25 δισ. ευρώ για όλη  την Ευρώπη (το έχω υπολογίσει  σε άρθρο μου). Ο Barry Eichengreen, που δεν είναι ασφαλώς κανένας τυχαίος (στο κορυφαίο 5%,παγκοσμίως, σύμφωνα με κάθε πιθανό κριτήρια αξιολόγησης –αριθμό εργασιών, αριθμό αναφορών, κλπ.- Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, κλπ.).  Σε άρθρο του στο Journal of Economic Literature, του 1992 (εκείνη την εποχή, μεταξύ των δύο πρώτων ή τριών οικονομικών περιοδικών ως προς τον αριθμό αναφορών), σημείωνε ωστόσο, ότι ένα όφελος όπως αυτό δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ικανοποιητικό, σε σύγκριση με τους κίνδυνους που απέρρεαν  από το σχέδιο αυτό. Λόγια σοφά, σε  ώτα μη ακουόντων, ως συνήθως.

Ομως για τους φίλους μας δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος. Φυσικά, πάντα από εθιμοτυπική άποψη, θα έπρεπε να γίνει και κάποια αναφορά στα  κόστη (ειδάλλως  η μελέτη δεν θα φαινόταν και τόσο επιστημονική, όπως  θα έπρεπε να δείχνει). Οπότε, οι τρεις σωματοφύλακες τι κάνουν; Στη σελίδα 11, σημείο (iv), αναφέρουν:

«Αντίδραση σε οικονομικούς κλυδωνισμούς. Το κύριο δυνητικό κόστος της ΟΝΕ είναι η απώλεια της εθνικής νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής ως μέσο αντιμετώπισης  των εξωτερικών κλυδωνισμών. Ωστόσο, η απώλεια αυτή δεν θα πρέπει να υπερτιμηθεί, επειδή θα μπορεί πάντα να ρυθμιστεί η συναλλαγματική ισοτιμία του ενιαίου νομίσματος με τον υπόλοιπο κόσμο, ενώ εντός του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος οι διακυμάνσεις των ονομαστικών συναλλαγματικών ισοτιμιών στη πράξη έχουν ήδη εγκαταλειφθεί ως μέσο άσκησης πολιτικής, και η ΟΝΕ θα μειώσει τη συχνότητα των κλυδωνισμών στις μεμονωμένες  χώρες μέλη. Εξάλλου, το κόστος εργασίας μπορεί πάντα να αλλάξει, οι εθνικές και κοινοτικές δημοσιονομικές πολιτικές θα μπορέσουν να απορροφήσουν ένα  μέρος από τις κρίσεις και να βοηθήσουν τις προσαρμογές, και οι περιορισμοί από το ισοζύγιο πληρωμών θα εξαφανιστούν. «

Η πρόθεση τους, βέβαια, είναι προφανής, να ελαχιστοποιηθούν τα κόστη. Κι όμως …

Πάμε λοιπόν, ας αρχίσουμε το μέτρημα…

Μια … δύο … τρεις … τέσσερις … πέντε ισχυρισμοί κάπως ασαφείς μέσα σε εννέα γραμμές. Ας προσπαθήσουμε, αλλά όπως φαίνεται, δεν θα δυσκολευτούμε και τόσο.

Πέντε εύκολα σημεία

Νούμερο ένα: η νομισματική ένωση δεν θα προκαλέσει ιδιαίτερα προβλήματα, επειδή » δεν θα είναι δύσκολο να ρυθμιστεί η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο,».  Ασφαλώς, αγαπητέ φίλε, αυτό μπορεί να γίνει, το ζήτημα όμως είναι ότι οι χώρες της ΕΕ, εμπορεύονται κυρίως μεταξύ τους (ξέρετε, υπάρχουν στη μέση και τα έξοδα μεταφοράς, και επόμενο είναι να εμπορεύονται  περισσότερο με τις γειτονικές τους χώρες, και γιατί είναι πιο εύκολο να γνωρίζεις τα γούστα τους). Έτσι, πώς να το πούμε, για μια χώρα όπως η Ιταλία ή η Ισπανία, η προσαρμογή των συναλλαγματικών ισοτιμιών με τον υπόλοιπο κόσμο, ακόμη δεν μπορεί να λύσει ούτε τα μισά προβλήματα, εάν το πρόβλημα το δημιουργούν  οι ανταλλαγές με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες (όπως συνέβαινε τότε, αλλά και σήμερα). Και πολλά άλλα! Πρέπει οι ισοτιμίες να κινούνται  προς μια κατεύθυνση που να συμφέρει όλους, και μια τέτοια κατεύθυνση δεν υπάρχει πάντα. Ίσως μια χώρα θα πρέπει να ανατιμήσει το νόμισμα της  και μία άλλη να το υποτιμήσει, και τότε τι γίνεται;

Νούμερο δύο: ναι  αλλά η ΟΝΕ θα μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης κλυδωνισμών, δηλαδή, όλες οι χώρες θα περνάνε μαζί τις ίδιες  καταστάσεις: είτε όλες σε ύφεση, είτε όλες σε οικονομική επέκταση, άρα  δεν τίθεται θέμα διαφοροποιημένων πολιτικών.  Α, ναι; Κρίνοντας από το τι συμβαίνει σήμερα δεν θα το’λεγα (Γερμανία και Ελλάδα δεν μου φαίνεται να έχουν τα ίδια προβλήματα), εξάλλου την εποχή του Emerson η δήλωση θεωρήθηκε εντελώς τραβηγμένη από τα μαλλιά: ένας ευσεβής πόθος. Όταν, στη συνέχεια και αφού είχε γίνει η ζημιά, και μπορούσαν να μελετήσουν τα στοιχεία, κάποιος (Spennacchiotto, τον θυμάστε;) προσπάθησε να αποδείξει ότι στην πραγματικότητα αυτή η επίδραση της «ομογενοποίησης» των κύκλων ήταν κάτι που είχε συμβεί. Αλλά θα  θυμάστε επίσης ότι η μελέτη ήταν χαμηλού επιπέδου και ότι δέχτηκε πολλές αρνητικές κριτικές, (από τον Persson,τον  Baldwin, και ούτω καθεξής).

Νούμερο τρία: σε τι χρησιμεύει η ονομαστική προσαρμογή των συναλλαγματικών ισοτιμιών; Ήδη, αυτό είναι κάτι που δεν ακολουθείται πια! Έχουμε εγκαταλείψει τη συναλλαγματική ισοτιμία ως μέσο άσκησης πολιτικής… «Α, ναι; Εξαρτάται πως το βλέπει κανείς: από το 1980-1989 είχαμε εννέα αναπροσαρμογές των συναλλαγματικών ισοτιμιών στα πλαίσια του  Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος. Το να πει κανείς ότι η ονομαστική συναλλαγματική ισοτιμία δεν χρησιμοποιούνταν πλέον…  ήταν κάπως παρακινδυνευμένο. Ένα ρίσκο που είχε και θύματα δύο άλλους κορυφαίους οικονομολόγους τον Jeffrey Frankel  και τον Steven Phillips. Είχαν ετοιμάσει  για το Oxford Economic Papers  ένα ωραίο άρθρο με τίτλο:  «Είναι το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα αξιόπιστο;« στο οποίο ανέφεραν ότι η αξιοπιστία της συμφωνίας των ευρωπαϊκών συναλλαγματικών ισοτιμιών είχε αυξηθεί στο διάστημα 1988-1991… και να που τον Σεπτέμβριο του 1992, έγινε η κόλαση που όλοι  γνωρίζουμε, η αποσύνδεση και υποτίμηση της ιταλικής λιρέτας καθώς και της στερλίνας… και τον Οκτώβριο δημοσιεύεται  η εργασία των  Frankel και Phillips! Η δουλειά μας δεν το δείχνει, αλλά είναι επικίνδυνη. Ή μάλλον, θα ήταν αν υπήρχαν πιο πολλά καθάρματα σαν εμένα που λένε τι γίνεται στα παρασκήνια  των επιστημονικών περιοδικών…  Εν ολίγοις: Η ονομαστική συναλλαγματική ισοτιμία χρησίμευε ως μέσο άσκησης οικονομικής πολιτικής, και αν λέγαμε το αντίθετο, θα ήταν σαν να προσπαθούσαμε να σταματήσουμε τον άνεμο με τα χέρια μας. Όταν μάλιστα δεν ήταν πουνέντες (δυτικός άνεμος), αλλά  τυφώνας.

Τέταρτο: οι κοινοτικές και εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές θα μπορούν να αμβλύνουν τους κλυδωνισμούς. Ότι οι κοινοτικές πολιτικές δεν θα μπορούσαν να απορροφήσουν απολύτως τίποτα το είχαν ήδη επισημάνει με επιχειρήματα ο  Bayoumi και ο Eichengreen στο άρθρο τους » «Οδυνηρές» πλευρές » της  ευρωπαϊκής νομισματικής  ένωσης «. Στο άρθρο αυτό, επεσήμαναν ότι σε σχέση με τις ΗΠΑ τα κράτη της Ευρωζώνης κινδυνεύουν πολύ περισσότερο λόγω της «ιδιοσυγκρασίας» τους  (ότι δηλαδή θα μπορούσε κάλλιστα μια χώρα να βρίσκεται σε ύφεση, ενώ οι άλλες σε ανάπτυξη), και τότε η ευρωζώνη θα χρειαζόταν πολύ περισσότερο από ότι οι  ΗΠΑ πολιτικές που θα αντιστάθμιζαν αυτές τις ανισορροπίες του κύκλου μεταξύ της μίας και της άλλης χώρας. Ναι, καλά το καταλάβατε: είναι αυτό ακριβώς που συμβαίνει τώρα με την Ελλάδα να περνάει βαθιά κρίση και τη Γερμανία όχι (ακόμα).

Και οι δύο «άσπλαχνοι»  συγγραφείς συνεχίζουν, επισημαίνοντας ότι αν και η Ευρώπη χρειαζόταν περισσότερο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες αντισταθμιστικούς μηχανισμούς, ενώ τέτοιοι μηχανισμοί υπάρχουν στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη, δεν υπήρχαν καθόλου! Στις ΗΠΑ, ένα αρνητικό σοκ στα έσοδα μιας Πολιτείας το αντιμετώπιζαν  καλύπτοντας τουλάχιστον το ένα τρίτο του ελλείμματος της με ομοσπονδιακά κονδύλια  (επιδοτήσεις, αυτόματη μείωση των φόρων, κλπ.). Στην Ευρώπη, τίποτα από όλα αυτά δεν ίσχυε. Ενώ στην Ευρώπη οι εθνικοί προϋπολογισμοί που πολλές φορές συμπιέζονταν υπό  το βάρος της πληρωμής των τόκων δανεισμού (που τους είχαν αυξήσει  για  να υπερασπιστούν τις «αξιόπιστες» συναλλαγματικές ισοτιμίες) δεν έπαιρναν κανένα μέτρο  υπεράσπισης των πολιτών τους από τις συνέπειες των αρνητικών καταστάσεων. Ακριβώς όπως γίνεται και σήμερα. Μόνο που τώρα το βλέπουμε όλοι, ενώ τότε το έβλεπαν μόνο οι οικονομολόγοι που δεν είχαν καμία οικονομική εξάρτηση από την Επιτροπή. Τι να πει κανείς: ένα πακέτο μάρκα (τότε  δεν υπήρχε ακόμα το ευρώ) είναι πράγματι  ένα καλό κολλύριο  για τα μάτια: το βάζεις στα μάτια και δεν βλέπεις πια τίποτα…

Πέμπτο: Κανένας περιορισμός στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών με το εξωτερικό (για την ακρίβεια: «the external current account constraint will disappear«, ο περιορισμός του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών με το εξωτερικό θα πάψει να υπάρχει»). Εν ολίγοις: οι φίλοι μας, είπαν ότι με το ενιαίο νόμισμα, οι χώρες μέλη δεν θα υφίστανται πλέον καμία εξωτερική πίεση (μεταξύ τους, φυσικά).

Σίγουρα!

Αυτό θα ίσχυε αν η κάθε χώρα είχε το δικαίωμα να τυπώνει ευρώ! Αγοράζω  200 εκατομμύρια ευρώ καντάτες του Μπαχ από τη Γερμανία, αλλά της πουλώ  μόνο  100 εκατομμύρια ευρώ σονάτες του Κορέλι. Ποιο είναι το πρόβλημα; Ότι τυπώνω στη Ρώμη τα ευρώ που λείπουν. Αλλά… Φίλοι μου! Τα πράγματα δεν είναι έτσι, και αυτό το βλέπουμε κάθε μέρα, το βλέπουμε και στην Ιταλία. Εξωτερική πίεση υπάρχει. Ακριβώς! Το κάθε υποσύνολο του συστήματος υφίσταται  περιορισμούς στο ισοζύγιο πληρωμών.

Επιτρέψτε μου να δώσω ένα παράδειγμα για να καταλάβετε καλύτερα για τι ακριβώς μιλάμε. Βγείτε από το σπίτι σας και πηγαίνετε στο καφενείο. Πάρτε τον καφέ σας. Ένα ευρώ. Βγάζετε από την τσέπη το ευρώ. Πάτε στον συμβολαιογράφο και αγοράζετε ένα διαμέρισμα. Εκατό χιλιάδες ευρώ (δεν έχετε ιδιαίτερες απαιτήσεις). Τα βγάζετε από τις τσέπες; Δε νομίζω. Και τότε; Και τότε κάθε ενιαία οικονομική μονάδα (άτομο, πόλη, κράτος, πράγμα ή ζώο) αν πρέπει να αγοράσει κάτι έχει δύο επιλογές: ή το αγοράζει με το εισόδημά του, ή με δανεικά (και στη συνέχεια εξοφλεί το χρέος). Εδώ βάζουμε τελεία. Αυτό ονομάζεται περιορισμός του προϋπολογισμού, ή, αν θέλετε, ισοζύγιο πληρωμών, και ο καθένας έχει ένα. Πριν ξοδέψετε ή κερδίσετε ή δανειστείτε (ή αγοράσετε με πίστωση, που είναι ακριβώς σα να δανειζόσαστε χρήματα από τον πωλητή).

Εχει  καμιά σχέση το γεγονός ότι η σύμβαση δανεισμού είναι σε λίρες, ευρώ, χάντρες χρωματιστές ή φύλλα καπνού; Όχι, όχι, όχι, όχι, όχι, χίλια, δέκα χιλιάδες, εκατό χιλιάδες φορές όχι. Το ότι, αν θέλουμε να έχουμε αγοραστική δύναμη πρώτα πρέπει να την εξασφαλίσουμε, είτε ως εισόδημα (δουλεύοντας), είτε ως δάνειο (δανειζόμενοι), δεν έχει καμία απολύτως σχέση  με την νομισματική μονάδα στην οποία έχει οριστεί η αγοραστική μας δύναμη. Το οποίο, με τη σειρά του, σημαίνει ότι η αλλαγή της νομισματικής μονάδας (για παράδειγμα, μετά από μια Ένωση), δεν απαλλάσσει τις μονάδες που μένουν σε μια χώρα από την ανάγκη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους με μονάδες που δεν μένουν σ’ αυτή τη χώρα.

Κάθε άλλο λοιπόν, παρά «ο εξωτερικός περιορισμός θα πάψει να υπάρχει! »
Εν ολίγοις: μετά την νομισματική ένωση, το χρέος που έχει  ένας Έλληνας έναντι ενός γερμανού συνεχίζει να είναι ένα εξωτερικό χρέος και φυσικά θα πρέπει να επιστραφεί. Ο περιορισμός δηλαδή εξακολουθεί να υπάρχει. Και τότε η εμμονή εμπορικών ανισορροπιών (και η ανάγκη δανεισμού για να πληρωθούν οι εισαγωγές που είσαι σε θέση να χρηματοδοτήσεις από την πώληση αγαθών στο εξωτερικό), εξακολουθεί προφανώς να αποτελεί πρόβλημα, ένα τεράστιο πρόβλημα, ακόμα και σε μια νομισματική ένωση. Αντίθετα, το πρόβλημα, αντί να εξαφανιστεί, όπως λένε οι τρεις φίλοι, τώρα έχει γίνει οξύτερο, γιατί βέβαια, αν το  νόμισμα είναι κοινό δεν υπάρχει τρόπος να χρησιμοποιήσεις τη ισοτιμία  για να ξαναβάλεις τα πράγματα στη θέση τους. Πρώτα, αν  χρωστούσες σε ξένες χώρες, μετά από λίγο ή υποτιμούσες εσύ το νόμισμα  σου ή ανατιμούσε ο πιστωτής σου το δικό του. Και μετά… ιδού, τώρα είμαστε στο μετά!

Εν ολίγοις: πέντε τεράστιοι, έξοχοι, ξεκάθαροι, εκθαμβωτικοί, αδαμάντινοι ισχυρισμοί, ελαφρώς ασαφείς.

Ο εισβολέας
Προσοχή όμως!
Επειδή ανάμεσα στις γραμμές αυτές, είχε εισχωρήσει, πατώντας στις μύτες των ποδιών  για να μην ενοχλεί, μία αλήθεια. Μια αλήθεια που όλοι τώρα την καταλαβαίνουμε, επειδή τώρα, ό,τι ήταν να γίνει, έχει γίνει και  μέχρι και η εφημερίδα των  αφεντικών μας το λέει κατάμουτρα. Αλλά πρώτα, πρώτα όμως για να τα λέμε όλα, η αλήθεια αυτή έπρεπε να είχε ειπωθεί από πριν, ξέρετε, η επιστήμη και τα γνωστά… Την έλεγαν λοιπόν, αλλά πως την έλεγαν, πολύ υποτονικά, με γλώσσα για ειδικούς, για να μην τη καταλαβαίνουν όλοι, παρά μόνο όσοι δεν είχαν κανένα συμφέρον  να βγάλουν συμπεράσματα, ακόμα κι αν και την κατανοούσαν.

Και ποια είναι αυτή η αλήθεια; Πολύ απλά: » relative labour costs will still be able to change «. Και τι σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει, αυτό που γράφει στη  Φωνή των αφεντικών, ο  συμπαθητικός Da Rold  (βλ. Ενότητα 6 και δείτε και σε ποιον αναφέρεται στην παράγραφο 4): ότι σε μια νομισματική ένωση δεν μπορεί πλέον να αλλάξει η συναλλαγματική ισοτιμία (ένα ιταλικό ευρώ ισούται με ένα γερμανικό ευρώ), και επομένως, αν υπάρχουν προβλήματα, θα πρέπει να υποτιμηθούν οι μισθοί (δηλαδή, αν οι Γερμανοί αποφασίσουν να πληρώνουν τους εργαζομένους τους λιγότερα, οι Ιταλοί θα πρέπει να κάνουν το ίδιο, διαφορετικά θα βγουν χαμένοι). Αυτό είναι και το μόνο σωστό που είπαν οι τρεις φίλοι, και νομίζω ότι σήμερα, με περικοπές μισθών κατά 30% όπως στην Ελλάδα (το οποίο ακόμα και ορισμένοι από τους αναγνώστες μου έχουν επαινέσει, δυστυχώς), νομίζω πως όλοι καταλαβαίνουμε  για ποιο πράγμα μιλάμε. Και μη μου πείτε  ότι δεν μας είχαν ενημερώσει, μέχρι και οι «οικονομολόγοι» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μας το είχαν πει! Γιατί δεν το  διαβάσατε;

Καλά.

Δηλαδή, άσχημα.

Επειδή, αν αυτό είναι το μόνο  σωστό, τότε στη μελέτη των τριών  σωματοφυλάκων  υπάρχει άλλο λάθος. Ο τίτλος. Αυτός δεν θα έπρεπε να είναι «One market, one money, Μία αγορά, ένα νόμισμα«, αλλά «One labour market, one money,Μια αγορά εργασίας, ένα νόμισμα«. Δηλαδή: δεδομένου ότι σε μια νομισματική ένωση τις κρίσεις τις πληρώνει η αγορά εργασίας, το βέλτιστο μέγεθος μιας  ζώνης με ενιαίο νόμισμα είναι αυτή που αντιστοιχεί σε μια ομοιογενή  αγορά εργασίας. Έτσι, όταν ξεσπά η κρίση, ο εργαζόμενος μπορεί να μετακινηθεί από τη μία περιοχή (χώρα) της ζώνης στην άλλη με τις ίδιες συμβάσεις εργασίας, τα ίδια δικαιώματα, κλπ. και το σοκ από την κρίση θα απορροφηθεί. Προς τον υπόλοιπο κόσμο, όμως, θα πρέπει να ισχύουν οι παραδοσιακοί  μηχανισμοί προσαρμογής: νομισματική πολιτική, πολιτική ισοτιμιών (ευελιξία συναλλαγματικών ισοτιμιών).

Το βέλτιστο μέγεθος των νομισματικών ζωνών προφανώς υπαγορεύεται από την κατάτμηση (νομοθετική, της κοινωνικής ασφάλισης, τη γλωσσική, τη πολιτιστική) των αντίστοιχων αγορών εργασίας. Που τότε συμπίπτει, λίγο πολύ, με αυτή των εθνικών κρατών. Στην ευρωζώνη αρχικά συμμετείχαν μια ντουζίνα μέλη το καθένα με αγορά εργασίας πολύ διαφορετική. Υπό τη σκέπη του ενιαίου νομίσματος σήμαινε ότι έριχνες στους μισθούς τα βάρη της  μακροοικονομικής προσαρμογής, δηλαδή διασφάλιζες  ότι σε περίπτωση κρίσης, η μόνη δυνατή απάντηση θα ήταν η υποτίμηση των μισθών, καθώς δεν μπορούσες πια να διορθώσεις  ούτε τη συναλλαγματική ισοτιμία, ούτε το επιτόκιο. Και αυτό ήξεραν πολύ καλά ότι θα συμβεί. Αν οι τρεις σωματοφύλακες (Emerson, Pisani-Ferry και Gros) το λένε (αφού τους συνέφερε να το κρύψουν), είναι μόνο και μόνο επειδή τους ήταν αδύνατο να το κρύψουν. Έτσι, αφού το είχαν προβλέψει, να προσθέσω εγώ, σημαίνει ότι επιδίωκαν  να υπάρχουν αυτές οι εξαιρετικά δυσμενείς συνέπειες για τους εργαζομένους, και το ήθελαν, επειδή  ήταν εξαιρετικά δυσμενές για τους εργαζομένους.

Ο Ρόμπερτ Μαντέλ το είχε πει ξεκάθαρα πριν τριάντα περίπου χρόνια : στο ερώτημα «what is the appropriate domain of a currency area? «, «ποιό είναι το κατάλληλο μέγεθος μιας νομισματικής ένωσης», απάντησε ότι «an essential ingredient of a common currency area is a high degree of factor mobility”, «ένα βασικό στοιχείο είναι το υψηλό επίπεδο  κινητικότητας των διαφόρων παραγόντων». Τι σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει ότι ένα ενιαίο νόμισμα μπορεί να στηρίζεται σε μια γεωγραφική περιοχή εντός της οποίας να μπορούν οι  εργαζόμενοι (ο παράγοντας εργασία) να μετακινούνται από υποβαθμισμένες περιοχές σε αναπτυγμένες περιοχές. Μα θα πείτε, «καλά, αλλά στην Ευρώπη και πριν το ευρώ, υπήρχε μεγάλη κινητικότητα!»

Ασφαλώς

Κινητικότητα υπήρχε, αλλά είχε ένα τεράστιο ανθρώπινο κόστος. Για να μειωθούν τα κόστη αυτά, για την (προς τα πάνω) ενιαιοποίηση των  αγορών εργασίας, την εναρμόνιση των εκπαιδευτικών συστημάτων, την ενιαιοποίηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, τι έχει γίνει; Τίποτα. Τίποτα πέρα από αυτή την απαίσια μεταρρύθμιση των πανεπιστήμιων, που θα με κάνει να μη μπορώ να διδάξω αυτά που θέλω σε ανθρώπους εξαιρετικούς που ακόμα υπάρχουν. Αλλά η θεωρία των βέλτιστων νομισματικών περιοχών από εκεί ξεκινά. Όχι από το «ας κάνουμε πρώτα το νόμισμα, και τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν …». Όχι από τη ρεαλπολιτίκ  του Αριστίντ και του Πρόντι. Αλλά από την κοινή λογική του Μαντέλ.

Ακριβώς.

Και τώρα ζητούν  «πιο πολύ Ευρώπη». Αλλά γιατί τώρα, και όχι πολύ πιο πριν. Η οικονομική θεωρία αυτό λέει: δημιουργούμε, πρώτα, έναν οικονομικό χώρο στον οποίο οι συντελεστές της παραγωγής να μπορούν να μετακινηθούν, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά όχι, αυτό δε γινόταν! Γιατί; Μα είναι απλό. Επειδή γνώριζαν ότι το κόστος της προσαρμογής θα το πλήρωναν οι πιο αδύναμοι, που θα έμεναν χωρίς προστασία, αλλά και για οικονομικούς  και πολιτικούς λόγους, λόγω της ύπαρξης των εθνικών κρατών. Ναι, όλως συμπτωματικά, καθώς προχωρούσε αυτή τη διαδικασία, από την αναλογική περάσαμε στο  πλειοψηφικό  και τη  «χρήσιμη ψήφο», και από τη «χρήσιμη ψήφο» στην αποχή.

Συμπτώσεις.

Περιληπτικά: το μέγεθος της βέλτιστης νομισματικής περιοχής  (όπως λέει ο  Μαντέλ) δίνεται από εκείνη τη γεωγραφική οντότητα που έχει μια αρκετά ομοιογενή αγορά εργασίας (όσον αφορά τη νομοθεσία, την κοινωνική ασφάλιση, τη γλώσσα, κ.λπ.) . Όταν ξεπεραστεί αυτό το όριο, η κινητικότητα των εργαζομένων θα απαγορευτεί, και οι προσαρμογές θα βαρύνουν την ανεργία και τους μισθούς (ο μηχανισμός της καμπύλης Phillips).

Φυσικά, τώρα πολλοί Ισπανοί μηχανικοί πάνε να δουλέψουν στη Γερμανία …
Αλλά εσείς πιστεύετε ότι αυτή η κινητικότητα είναι αρκετή για να αποκαταστήσει την ισορροπία στην Ευρώπη;

Φτάνει για να σωθούν μερικοί καταρτισμένοι, όπως εσύ και εγώ, όσο για τους υπόλοιπους…
Να θυμάστε όμως και αυτό. Όταν ρώτησαν τον Αρίστιππο από την Κυρήνη ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός  σοφού και ενός μη σοφού, αυτός τους απάντησε: «Στείλτε και τους δύο γυμνούς σε κόσμο που δεν τους γνωρίζει και θα το μάθετε» .

——————————-

6, Η σκληρή, σκοτεινή πλευρά της Ευρώπης – Βορειοδυτικά

[…] Η διάσπαση της ελεύθερης διακίνησης εργαζομένων και οι απελάσεις πολιτών
Η Ευρώπη είναι ένα καζάνι που βράζει. Περίεργα και ολοένα περισσότερα εθνικιστικά και ρατσιστικά ρεύματα δημιουργούνται από χώρα σε χώρα. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αποπροσανατολίσουν την κοινή γνώμη και τους πολίτες για τα πραγματικά αίτια των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων. Ως εξιλαστήρια θύματα προσφέρονταν πάντα οι ξένοι μετανάστες, όμως τώρα τελευταία η μόδα έχει αλλάξει και το πταίσμα έχει μεταφερθεί στους Ευρωπαίους μετανάστες και στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Για την οικονομική ύφεση, για την εγκληματικότητα, για την ανεργία και για πολλά άλλα σοβαρά ζητήματα φταίνε οι Ευρωπαίοι μετανάστες. Τα ΜΜΕ χορεύουν και αυτά στον ίδιο ρυθμό. Έναν επικίνδυνο ρυθμό, όπως πολύ σωστά και εύστοχα παρατηρούν οι υγιείς πνευματικές δυνάμεις της εκάστοτε χώρας, όμως οι φωνές τους δεν επαρκούν για να αφυπνίσουν τις υπνωτιστικά υπόδουλες μάζες.
Μια πρώτη γεύση από αυτόν τον απερίγραπτο κλειστοφοβικό εγωισμό και τα ρατσιστικά ρεύματα που θυμίζουν την Ευρώπη πριν τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, έχουν να μας επιδείξουν χωρίς ντροπή χώρες που θεωρούνταν πρότυπα πολιτισμού και ευμάρειας: Πρόκειται για την Ολλανδία, την Ελβετία και τη Δανία. Και σίγουρα θα ακολουθήσουν και άλλες. […]

[…] Ελβετία: Απέλαση ξένων για λόγους ποινικών αδικημάτων, ακόμα και αν έχουν την υπηκοότητα. […]

[…] Δανία: Επαναφορά των συνοριακών ελέγχων στα σύνορα με τη Γερμανία. […]

[…] Ολλανδία: Οι πρωτοπόροι του Ευρωπαϊκού εθνικισμού για τον 21ο αιώνα (μέχρι στιγμής). […] Λίγο πολύ, η είδηση λέει ότι η κυβέρνηση προωθεί απόφαση σχετικά με την απέλαση Ευρωπαίων πολιτών (από ανατολική και κεντρική Ευρώπη) οι οποίοι δεν έχουν εργασία, ασχέτως αν έχουν τρόπο να επιβιώσουν. Με λίγα λόγια αυτό σημαίνει: Είσαι Ευρωπαίος πολίτης και ήρθες να εργαστείς σε εμάς, όμως τώρα πια δεν έχεις δουλειά; Δεν μας ενδιαφέρει τι κάνεις και πώς τα καταφέρνεις και ζεις, θα σε απελάσουμε για το καλό της κοινωνίας μας (και όχι γιατί είμαστε ρατσιστές). Δεν μας ενδιαφέρει αν απολύθηκες χθες και σήμερα ψάχνεις για δουλειά ούτε αν το κόστος για να έρθεις και να εγκατασταθείς στην Ολλανδία δεν έχει ακόμα αποσβεστεί ή αν έχεις συγκεντρώσει αρκετά χρήματα για να ζήσεις ή αν έχεις ήδη εγκλιματιστεί στη χώρα και έχεις ήδη φίλους, ζωή και προσωπικά ενδιαφέροντα. Ουστ! (είναι για το καλό της κοινωνίας μας, για να μην παρεξηγηθούμε…).
Φυσικά δεν το πολυπίστεψα και μπήκα στην ιστοσελίδα του ολλανδικού υπουργείου. Η πρόταση είναι αλήθεια, γίνονται έντονες προσπάθειες να εφαρμοστεί από τις αρχές του νέου έτους και μάλιστα περιλαμβάνει όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.[…]

——————————-

7. Η Γερμανία φοβάται μεταναστευτικό κύμα και κόβει επιδόματα – Καθημερινή

Μέτρα για την αποτροπή του «επιδοματικού τουρισμού» από τις υπερχρεωμένες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, που μαστίζονται από την ανεργία, παίρνει το Βερολίνο. Οπως αναφέρουν οι εφημερίδες Financial Times Deutschland και Frankfurter Rundschau, το γερμανικό υπουργείο Εργασίας ενημερώνει σε οδηγία του τις υπηρεσίες ευρέσεως εργασίας ότι προχωρεί στο πάγωμα μέρους της ευρωπαϊκής σύμβασης για την κοινωνική και ιατρική αντίληψη, την οποία έχουν υπογράψει 17 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία. Πρόκειται για τον πρώτο μηχανισμό που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1953 και διασφαλίζει «ίση μεταχείριση μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών» στο πεδίο της κοινωνικής πρόνοιας. […]

[…] Στο επίκεντρο της υπόθεσης είναι το επίδομα πρόνοιας Hartz IV, το οποίο στη Γερμανία χορηγείται στους ανέργους με κριτήριο τις ανάγκες τους. Το ύψος του κατά κανόνα κινείται στα 370 ευρώ για κάθε ενήλικο. Το γερμανικό υπουργείο αιτιολογεί την απόφασή του επικαλούμενο την ανάγκη να διαμορφώσει ίδια δικαιώματα για όλους τους πολίτες χωρών–μελών της Ε.Ε. και όχι μόνο για εκείνους από τις χώρες που έχουν υπογράψει τη σύμβαση. Επαναφέρει στην πραγματικότητα το καθεστώς που ίσχυε μέχρι το φθινόπωρο του 2010, και το οποίο δεν αναγνώριζε στους πολίτες της Ε.Ε. το δικαίωμα πρόσβασης στο επίδομα Hartz IV, εάν προηγουμένως αυτοί δεν είχαν εργαστεί στη Γερμανία για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Ο κανονισμός αυτός είχε αλλάξει το 2010 με απόφαση του Ομοσπονδιακού Κοινωνικού Δικαστηρίου, το οποίο εξαίρεσε από τον κανόνα τους πολίτες από τις συμβαλλόμενες χώρες της ευρωπαϊκής σύμβασης για την κοινωνική και ιατρική αντίληψη. Αυτοί, σε αντίθεση με τους άλλους πολίτες χωρών–μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, απέκτησαν από την πρώτη ημέρα της μετανάστευσής τους στη Γερμανία δικαίωμα να λαμβάνουν το επίδομα Hartz IV. Την απόφαση αυτή έρχεται να ανατρέψει με την απόφασή του το γερμανικό υπουργείο Εργασίας, προφανώς φοβούμενο μαζική εισροή μεταναστών από τις μεσογειακές χώρες της Ευρωζώνης, στις οποίες η ανεργία καλπάζει. Σύμφωνα με τον γερμανικό Τύπο, η κυβέρνηση θέλει να αποτρέψει εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνες, Ισπανούς και Πορτογάλους άνεργους από τη μετανάστευση στη Γερμανία, προκειμένου να ζουν εκεί από τα κοινωνικά επιδόματα. […]

—————————–

Για περισσότερες λεπτομέρειες για το κοινωνικό κράτος στη Γερμανία, διαβάστε: Η κρίση του κοινωνικού κράτους στη Γερμανία – Βορειοδυτικά

Advertisements
This entry was posted in Capitalism, Economic crisis, Economy, Globalization, Καπιταλισμός, Οικονομική κρίση, Παγκοσμιοποίηση and tagged , . Bookmark the permalink.

9 Responses to Ευρωζώνη: ένα προσχεδιασμένο έγκλημα

  1. Ο/Η KnowDame λέει:

    Ας συμπληρώσουμε την «εικόνα» για το τι σήμαινε για την χώρα μας, η είσοδός της τόσο στην ευρωζώνη, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

    Διάλογοι στο twitter του Γ. Βαρουφάκη με μνημονιακούς, οι οποίοι τον θεωρούν αντιμνημονιακό 😆 😆 και του επιτίθενται συνεχώς το τελευταίο διάστημα.

    Περί διαπλανητικού εμπορίου… αλήθειες που δείχνουν το αδιέξοδο του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά αποφεύγουν συστηματικά να λένε οι περισσότεροι οικονομολόγοι στα άρθρα τους

  2. Κρουγκμανικός κι ο Βαρουφάκης…

    Ιδού τι έλεγε ο Πωλ απ’ τον Αύγουστο του 2009:

    «στην παρούσα φάση δεν μπορούμε να προσβλέπουμε σε ανάπτυξη βασιζόμενη στις εξαγωγές, εκτός κι αν βρούμε άλλον πλανήτη να εξάγουμε»

    Πηγή: «H ανάκαμψη θα χρειασθεί δύο χρόνια»

    Πέρασαν τρία χρονάκια ήδη. Γατόνια [εξωγήινα].

    Την καλησπέρα μου!

  3. Ο/Η KnowDame λέει:

    Μάλλον Βαρουφικός, δεδομένου ότι αντιπαρατίθεται και με τον Κρούγκαν

    Σε αναμονή λοιπόν του άλλου πλανήτη…
    Τι είναι τρία χρόνια μπροστά στην αιωνιότητα, για να επιβεβαιωθούν τα γατόνια; 🙂

  4. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι, εσχάτως, δηλώνω πιστός υπηρέτης του επιστημονικού δόγματος της Οικονομικής Θεολογίας. Και αφήνω τους απλούς οικονομολόγους να συνεχίζουν την ανταλλαγή των παγανιστικών απόψεών τους.

    Άλλωστε αναφερόμουν μόνον στο διαπλανητικό εμπόριο. Κάτι που πάντα με έθελγε… Τι άραγε θα μπορούσαμε να εξάγουμε στον Άλφα του Κένταυρου; Και πώς θα μπορούσαμε να… μαρκετάρουμε τα γήινα προϊόντα εκεί; Και διάφορα τέτοια…

    Ένα τίποτα… Γιατί τα γατόνια ζουν και κάμποσες ζωές… 🙂

  5. Ο/Η papoylis λέει:

    … επομένως μπορούμε να χρίσουμε ως πρώτο εμπορικό αντιπρόσωπο μας για το διαπλανητικό εμπόριο τον .. Άρμστρονγκ !!! 🙂

    Εξαίρετο το ποστ κυρά Δράκαινα 🙂

  6. Ο/Η KnowDame λέει:

    Αυξάνονται οι νεόπτωχοι στη Γερμανία-Πολίτες ψάχνουν στα σκουπίδια για φαγητό

    Ανησυχητικά στοιχεία για την αύξηση των νεόπτωχων στα μεγάλα αστικά κέντρα της Γερμανίας παρουσιάζει ολιγόλεπτο βίντεο-ρεπορτάζ του πρακτορείου Deutsche Velle, σύμφωνα με το οποίο το 15% των Γερμανών διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας.

    Στο εν λόγω ρεπορτάζ αναφέρεται το παράδοξο φαινόμενο το οποίο μοιάζει να μαστίζει τη γερμανική κοινωνία: η έκρηξη της φτώχειας σε συνδυασμό με τη μείωση των ποσοστών ανεργίας.

    Ειδικοί πασχίζουν να εξηγήσουν το φαινόμενο της ύπαρξης νεόπτωχων παρότι διαθέτουν εργασία, ένα στοιχείο που τους οδηγεί στην πολιτική μειώσεων των συντάξεων και των μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

    Σύμφωνα με παλαιότερες έρευνες, στο σύνολο της Γερμανίας, το ποσοστό της φτώχειας έχει αυξηθεί κατά τον τελευταίο χρόνο από 14,5% σε 15,1%, παρά το γεγονός ότι έχει μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των ανέργων. Αυτό θα μπορούσε να ερμηνευθεί, τονίζουν οι ερευνητές, ως αποτέλεσμα των μεγάλων εισοδηματικών ανισοτήτων, αλλά και του διαρκώς διευρυνόμενου τομέα χαμηλής μισθοδοσίας.

    Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην Γερμανία τυπικά φτωχός θεωρείται όποιος έχει ατομικό εισόδημα κάτω των 848 ευρώ τον μήνα.

    Πηγή: http://www.iefimerida.gr/node/82744#ixzz2Fir5GLyV

    Πόσο γελοίοι μπορούν να είναι αυτοί οι ειδικοί; Αρκετά για να μπορούν να κοροϊδεύουν και εκεί τον κόσμο για το τι συμβαίνει μέσα στην ίδια την χώρα τους.
    The Uncensored Report On Poverty In Germany

    The poverty report by Germany’s statistical agency showed that the “poverty rate” in Germany has been creeping up: in 2008, it was 15.5%; in 2009 it was 15.6%, and in 2010 it was 15.8%.

    Τα πραγματικά στοιχεία για την φτώχεια που τα κρύβουν

  7. Ο/Η KnowDame λέει:

    Πριν από την οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τον σχεδιασμό και τη δημιουργία της επερχόμενης ευρωζώνης είχε αναλάβει, εντός της Κομισιόν, η λεγόμενη Μονάδα Εθνικών και Κοινοτικών Νομισματικών Πολιτικών (National and Community Monetary Policies Unit). Διευθυντής της εν λόγω μονάδας και υπεύθυνος του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (European Monetary System), το οποίο προετοίμαζε το έδαφος για το ευρώ, ήταν ένας Άγγλος οικονομολόγος, ο κ. Bernard Connolly.

    Να σας θυμίσω ότι η περίοδος 1990-1993 ήταν δραματική. Όχι μόνο διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία και επέστρεψαν στρατόπεδα συγκέντρωσης στο ευρωπαϊκό της έδαφος, τα οποία λυμαίνονταν φρουροί που δεν είχαν τίποτα να ζηλέψουν από την απανθρωπιά των ναζί, αλλά κατέρρευσε και ο ευρωπαϊκός μηχανισμός σταθερών ισοτιμιών που υποτίθεται ότι θα ήταν ο προθάλαμος για το ευρώ. Εν μέσω εκείνων των δραματικών εξελίξεων, ο κ. Connolly άρχισε να αμφισβητεί το δημιούργημά του – τη λογική που διέπνεε τη συγκεκριμένη νομισματική ενοποίηση, της οποίας είχε την… επίβλεψη. Έτσι, άρχισε να συμβουλεύει προϊσταμένους του και πολιτικούς πως ίσως έπρεπε να ξανασκεφτούν πολύ σοβαρά το εγχείρημα της ΟΝΕ που ο ίδιος, έως εκείνη τη στιγμή, πίστευε και υπηρετούσε.

    Δεν θα σας κουράσω με αναφορές στις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες απόψεις του που τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η ΟΝΕ, όπως σχεδιαζόταν, θα οδηγούσε την Ευρώπη στην αποδόμηση. Απλώς θα πω ότι, κάποια στιγμή, ζήτησε άδεια από την Κομισιόν για να γράψει ένα πόνημα – ένα βιβλίο επί του θέματος. Άδεια την οποία και εξασφάλισε. Όταν όμως έστειλε στην Κομισιόν το κείμενό του (ως ώφειλε), συνέβη το εξής ενδιαφέρον: στάλθηκε η φωτογραφία του σε όλες τις εισόδους όλων των κτιρίων της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, με εντολή στους φρουρούς να μην του επιτραπεί ποτέ η είσοδος! Παράλληλα, τέθηκε σε διαθεσιμότητα και γρήγορα απολύθηκε.

    Ο ίδιος δεν πτοήθηκε. Εξέδωσε το βιβλίο του (το 1995 πλέον) με τίτλο που δεν θα χρησιμοποιούσε, αν δεν είχε προηγηθεί η σοβιετικού τύπου συμπεριφορά της Ε.Ε. απέναντί του. Ο τίτλος ήταν Η σάπια καρδιά της Ευρώπης (The rotten heart of Europe) ενώ ο υπότιτλος Ο βρόμικος πόλεμος για το ευρωπαϊκό νόμισμα (The dirty war for Europe’s money). (Εκδότης ο λονδρέζικος οίκος Faber & Faber.)

    Από όλα τα ενδιαφέροντα που γράφει ο Bernard Connolly στο βιβλίο του, σήμερα κρατώ μόνο το εξής, το οποίο αρχίζει με μια αναφορά στα ανεκπλήρωτα σχέδια των ναζί για μια οικονομική και νομισματική ένωση:

    «Ξεκάθαρα, η αντιπαραβολή των σημερινών συνθηκών στην Ευρώπη με εκείνες των αρχών της δεκαετίας του 1940 δεν πρέπει να υπερτονίζεται. Οι κ.κ. Κολ, Μιτεράν, Ντελόρ, καθώς και οι υποστηρικτές τους, σε καμία περίπτωση δεν σκοπεύουν να αναβιώσουν τον αποτρόπαιο παγανισμό του ναζισμού. Σε καμία περίπτωση δεν απειλούν ότι θα κατατροπώσουν στρατιωτικά τις ευρωπαϊκές χώρες που δυσανασχετούν με τα σχέδιά τους (σ.σ. εδώ εννοεί τα σχέδια στις αρχές της δεκαετίας του 1990 για νομισματική ενοποίηση στην Ευρώπη). Ούτε σκοπεύουν να εκκινήσουν φυλετικά πογκρόμ ή να δημιουργήσουν στρατόπεδα συγκέντρωσης».

    Και έτσι είναι. Το ότι οι ναζί σχεδίαζαν μια ΟΝΕ δεν σημαίνει ότι η δημοκρατική Ευρώπη δεν έπρεπε να σχεδιάσει μια δική της. Απλώς σημαίνει ότι μια ΟΝΕ δεν είναι αποκλειστικά συνυφασμένη με τα ιδεώδη των Ευρωπαίων δημοκρατών. Ωστόσο, το σημαντικό που μας προσφέρει ο Connolly είναι μια ιδιαίτερα προφητική (για το 1994) μνεία στο εξής:

    «Όμως, οι φιλοδοξίες τους (σ.σ. των Ευρωπαίων ηγετών για μια ΟΝΕ σαν αυτή που τελικά αποκτήσαμε), εφόσον πραγματοποιηθούν, θα δημιουργήσουν τις συνθήκες οικονομικού μαρασμού, πολιτικής απαξίωσης και μνησικακίας σε ακριβώς εκείνες τις χώρες και περιοχές της Ευρώπης όπου ο φιλελευθερισμός έχει ρηχές ρίζες και όπου καλλιεργούνται με μεγαλύτερη ευκολία η ξενοφοβία και ο εθνικισμός – εξελίξεις που μπορεί να καλλιεργήσουν την έφεση προς βίαιες περιπέτειες ως αντίβαρο σε εγχώρια προβλήματα που είναι αδύνατον να επιλυθούν (σ.σ. εννοεί στο πλαίσιο μιας σαθρά σχεδιασμένης ευρωζώνης)».

    Bernard Connolly

  8. Ο/Η KnowDame λέει:

    Κλείνουν τα σύνορα για Έλληνες που αναζητούν εργασία

    H Eυρωπαϊκή Ενωση ετοιμάζεται να κλείσει τα σύνορα της για τους Έλληνες που αναζητούν εργασία μετά από πρόταση Βρετανών, Ολλανδών και Σουηδών και τη σύμφωνη γνώμη των Γερμανών.

    Τι ζητούν; Να υπάρξουν σκληρότεροι νόμοι για την αντιμετώπιση και την ανάσχεση του ρεύματος της οικονομικής μετανάστευσης στην Ευρώπη από χώρες του Νότου, όπως η δοκιμαζόμενη Ελλάδα. Να μπεί δηλαδή πλαφόν στον αριθμό των εργαζομένων που θα μετακινούνται από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία που αντιμετωπίζουν εντονότατο πρόβλημα ανεργίας.

    Απειλούν μάλιστα όσες επιχειρήσεις τολμήσουν περαιτέρω «εισαγωγή» εργαζομένων από τις καθημαγμένες από την ανεργία ευρωπαϊκές περιοχές με ποινικές κυρώσεις.
    Το μείζον αυτό θέμα προέκυψε πριν από λίγες ημέρες (στις αρχές Σεπτεμβρίου) όταν σε κλειστή σύσκεψη της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες το Κολέγιο Επιτρόπων ενημερώθηκε πως στις προθέσεις Ολλανδών, Βρετανών και Σουηδών ευρωβουλευτών είναι η κατάθεση πρότασης για την τοποθέτηση αριθμητικού περιορισμού στην απορρόφηση οικονομικών μεταναστών από χώρες της Ε.Ε., αλλά και για επιβολή ποινών σε όσες επιχειρήσεις προχωρούν σε «εισαγωγές» εργαζομένων από χώρες που βρίσκονται σε κρίση είτε από τη Νότια Ευρώπη είτε από τα Βαλκάνια.
    Το θέμα πήρε διαστάσεις, με αποτέλεσμα να αντιδράσει έντονα η Ελληνίδα επίτροπος κυρία Μαρία Δαμανάκη ζητώντας τη διακοπή κάθε τέτοιου είδους συζήτησης. Παρ’ όλα αυτά, τόσο η αρμόδια Σουηδή επίτροπος για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. Σεσίλια Μάλμστρομ όσο και ομάδα υπουργών της Ε.Ε. από τις βόρειες χώρες φαίνεται να επιδιώκουν την αλλαγή ατζέντας και την εφαρμογή σκληρών τακτικών, αφού οι κυβερνήσεις τους πιέζονται από μεγάλο κύμα οικονομικών μεταναστών λόγω της κρίσης που πλήττει την Ε.Ε. – και δη χώρες όπως η δική μας, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία.
    Το οξύμωρο είναι πως η συγκεκριμένη Σουηδή επίτροπος συντονίζει τις δράσεις κατά της λαθρομετανάστευσης και στη χώρα μας, τοποθετώντας, όπως όλα δείχνουν, πλέον την Ελλάδα στην ίδια μοίρα με τα υπανάπτυκτα κράτη που στέλνουν λαθρομετανάστες στα σύνορά μας.
    Αιτία για την κινητοποίηση που ξεκίνησε στις Βρυξέλλες -και η οποία αναμένεται να κλιμακωθεί μέσα στο επόμενο διάστημα και πριν να μπει το 2014- είναι το γεγονός πως από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους αίρονται και οι τελευταίοι περιορισμοί στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.

    Πηγή: Κλείνουν τα σύνορα για Έλληνες που αναζητούν εργασία | iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr/node/124181#ixzz2gUE40i1Y

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s